Χείλια: οδηγός φροντίδας για απαλά και υγιή χείλη

Τα χείλια είναι από τα πιο εκτεθειμένα σημεία του προσώπου και ταυτόχρονα από τα πιο ευαίσθητα. Τα βλέπουμε κάθε μέρα στον καθρέφτη, τα βάφουμε, τα ενυδατώνουμε, και όμως συχνά τα θυμόμαστε μόνο όταν σκάσουν. Η καλή είδηση είναι ότι η φροντίδα τους είναι απλή: λίγα, σωστά επιλεγμένα προϊόντα, μερικές συνήθειες που αλλάζουν και προστασία από τον ήλιο όλο τον χρόνο. Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις γιατί ξηραίνονται τα χείλη, πώς τα ενυδατώνεις και τα προστατεύεις, ποια συστατικά να αναζητάς στην ετικέτα και ποια να αποφεύγεις, τι ισχύει για την απολέπιση και πότε πρέπει να απευθυνθείς σε γιατρό.

Συνοπτικά

• Το δέρμα των χειλιών είναι λεπτότερο από το υπόλοιπο δέρμα και δεν έχει σμηγματογόνους αδένες, γι’ αυτό χάνει εύκολα την υγρασία του.
• Οι συνηθέστερες αιτίες για σκασμένα χείλια είναι το κρύο ή ξηρό κλίμα, ο ήλιος, το γλείψιμο και τα προϊόντα που ερεθίζουν.
• Βάλε ένα απλό, μη ερεθιστικό lip balm αρκετές φορές την ημέρα και πριν τον ύπνο, και ένα με SPF 30 ή υψηλότερο όταν βγαίνεις έξω.
• Απόφυγε αρώματα, μενθόλη, ευκάλυπτο, κανέλα και σαλικυλικό οξύ όταν τα χείλη είναι ήδη ερεθισμένα. Μην τραβάς ποτέ τα πετσάκια.
• Αν τα χείλη είναι ζεστά, πρησμένα και πονούν, μίλησε με γιατρό.

Πίνακας περιεχομένων

• Γιατί τα χείλια είναι τόσο ευαίσθητα;
• Γιατί ξηραίνονται και σκάνε τα χείλη;
• Η καθημερινή ρουτίνα για ενυδατωμένα χείλια
• Προστασία από ήλιο, κρύο και αέρα
• Συστατικά που βοηθούν και συστατικά που ερεθίζουν
• Απολέπιση χειλιών: πότε ναι και πότε όχι
• Πότε πρέπει να απευθυνθείς σε γιατρό
• Η δική μας ματιά
• Φροντίδα χειλιών από την Eneleo
• Συχνές ερωτήσεις
• Πηγές

Γιατί τα χείλια είναι τόσο ευαίσθητα;

Αν συγκρίνεις το δέρμα των χειλιών με το δέρμα στο μάγουλο ή στο χέρι, η διαφορά φαίνεται αμέσως: είναι πιο λεπτό, πιο ρόδινο και πιο απαλό. Αυτή η λεπτότητα έχει όμως κόστος. Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, το δέρμα των χειλιών είναι λεπτότερο και δεν έχει σμηγματογόνους αδένες, δηλαδή τους αδένες που παράγουν το φυσικό λιπαρό στρώμα που προστατεύει το υπόλοιπο δέρμα. Χωρίς αυτό το στρώμα, τα χείλη δεν μπορούν να κρατήσουν μόνα τους την υγρασία τους και ξηραίνονται πολύ πιο εύκολα.

Γι’ αυτό τα χείλια χρειάζονται εξωτερική βοήθεια: ένα προϊόν που λειτουργεί σαν προστατευτικό φιλμ, κρατά το νερό μέσα στο δέρμα και τα θωρακίζει από τον αέρα, τον ήλιο και το κρύο. Σε ιατρικούς όρους, η φλεγμονή των χειλιών λέγεται χειλίτιδα, και τα απλά σκασμένα χείλη είναι η πιο συνηθισμένη μορφή της.

Μια μικρή γλωσσική σημείωση: θα διαβάσεις και «χείλη» και «χείλια». Και οι δύο τύποι χρησιμοποιούνται στα νέα ελληνικά, με το «χείλη» να είναι πιο επίσημο και το «χείλια» πιο καθημερινό. Στον οδηγό αυτό τους χρησιμοποιούμε εναλλάξ.

Γιατί ξηραίνονται και σκάνε τα χείλη;

Σπάνια υπάρχει μία μόνο αιτία. Συνήθως συνδυάζονται δύο ή τρεις παράγοντες, για παράδειγμα ο βοριάς του χειμώνα με την κακή συνήθεια να γλείφουμε τα χείλη μας. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας αναφέρει ως βασικές αιτίες τις εξής:

• Κρύος ή ξηρός καιρός. Ο κρύος αέρας και τα κλειστά, θερμαινόμενα δωμάτια τον χειμώνα στεγνώνουν το δέρμα. Το ίδιο ισχύει για τον δυνατό αέρα, όπως τα μελτέμια το καλοκαίρι στα νησιά.
• Ηλιακή βλάβη. Τα χείλη καίγονται από τον ήλιο όπως και το υπόλοιπο πρόσωπο, αλλά τα ξεχνάμε όταν βάζουμε αντηλιακό.
• Συχνό γλείψιμο. Το σάλιο δίνει μια στιγμιαία αίσθηση ανακούφισης, όμως εξατμίζεται γρήγορα και αφήνει τα χείλη πιο στεγνά από πριν.
• Προϊόντα που ερεθίζουν. Ένα lip balm ή ένα κραγιόν με ερεθιστικά συστατικά μπορεί να χειροτερέψει το πρόβλημα αντί να το λύσει.

Υπάρχουν και καθημερινές συνήθειες που περνούν απαρατήρητες. Η Cleveland Clinic συστήνει να κρατάς μακριά από το στόμα ξένα αντικείμενα, όπως στυλό, κοσμήματα και μεταλλικά αντικείμενα. Αν δουλεύεις σε γραφείο και μασουλάς το καπάκι του στυλό ή κρατάς τα γυαλιά σου στα χείλη όταν σκέφτεσαι, αυτή η συμβουλή είναι για σένα.

Τέλος, το δάγκωμα και το «ξεφλούδισμα» των χειλιών είναι από τις πιο δύσκολες συνήθειες να κόψεις. Μια ακαδημαϊκή ανασκόπηση για τη δερματίτιδα από γλείψιμο των χειλιών εξηγεί ότι η διακοπή του γλειψίματος, του δαγκώματος και του τραβήγματος του δέρματος βοηθά τόσο στην πρόληψη όσο και στην αντιμετώπιση του ερεθισμού. Αν αυτό σου συμβαίνει συχνά, ένα balm πάντα διαθέσιμο στην τσάντα ή στο γραφείο δίνει στα δάχτυλα κάτι άλλο να κάνουν.

Η καθημερινή ρουτίνα για ενυδατωμένα χείλια

Η φροντίδα των χειλιών δεν χρειάζεται δέκα προϊόντα. Χρειάζεται συνέπεια. Αυτά είναι τα βήματα που προτείνουν οι δερματολόγοι, οργανωμένα μέσα στη μέρα:

1. Το πρωί, μετά το πλύσιμο του προσώπου. Βάλε ένα λεπτό στρώμα από ένα απλό lip balm. Αν θα βγεις έξω, προτίμησε ένα με αντηλιακή προστασία.
2. Μέσα στη μέρα. Ανανέωνε το balm αρκετές φορές, ειδικά μετά το φαγητό ή το ποτό, όπως προτείνει η Cleveland Clinic. Το φαγητό και το πλύσιμο των δοντιών αφαιρούν το προστατευτικό στρώμα.
3. Πίνε άφθονο νερό. Το NHS συστήνει την επαρκή κατανάλωση νερού για να αποφύγεις την αφυδάτωση, που φαίνεται συχνά πρώτα στα χείλη.
4. Πριν τον ύπνο. Αυτή είναι η πιο σημαντική εφαρμογή της ημέρας. Βάλε ένα πιο πλούσιο στρώμα balm ή αλοιφής, ώστε να δουλεύει όλη τη νύχτα χωρίς να το «τρως» ή να το σκουπίζεις.
5. Πρόσεξε τις συνήθειες. Μη γλείφεις, μη δαγκώνεις και μην τραβάς τα χείλη σου.

Αν βάφεσαι, το balm μπορεί να μπει πρώτο, ως βάση κάτω από το κραγιόν, αφού αφήσεις λίγα λεπτά να απορροφηθεί. Όταν τα χείλη είναι ήδη σκασμένα, καλό είναι να κάνεις ένα διάλειμμα από το χρώμα για λίγες μέρες και να μείνεις μόνο στην ενυδάτωση. Το βράδυ, αφαίρεσε πάντα το μακιγιάζ των χειλιών πριν βάλεις το balm της νύχτας.

Προστασία από ήλιο, κρύο και αέρα

Στην Ελλάδα τα χείλη δοκιμάζονται όλο τον χρόνο: έντονος ήλιος από την άνοιξη ως το φθινόπωρο, θάλασσα και αλάτι το καλοκαίρι, κρύος αέρας και καλοριφέρ τον χειμώνα. Η προστασία λοιπόν δεν είναι μόνο υπόθεση των διακοπών.

Ήλιος

Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συστήνει lip balm με SPF 30 ή υψηλότερο και με φυσικά φίλτρα, όπως οξείδιο του ψευδαργύρου (zinc oxide) ή διοξείδιο του τιτανίου (titanium dioxide). Η ανανέωση γίνεται κάθε δύο ώρες όσο είσαι έξω, και πιο συχνά αν κολυμπάς, τρως ή πίνεις, γιατί το προϊόν φεύγει.

Στην ετικέτα, τα φυσικά φίλτρα θα τα βρεις στη λίστα INCI ως Zinc Oxide και Titanium Dioxide. Αν δεν είσαι σίγουρη πώς διαβάζεται μια λίστα συστατικών, ο οδηγός μας για το τι σημαίνει κάθε ένδειξη στην ετικέτα σε βοηθά να τη διαβάσεις βήμα βήμα.

Κρύο και αέρας

Τον χειμώνα, η προστασία είναι κυρίως φραγμός: ένα πλούσιο balm με βούτυρα και έλαια, που μπαίνει πριν βγεις από το σπίτι. Ένα κασκόλ που καλύπτει το κάτω μέρος του προσώπου βοηθά όταν φυσάει δυνατά. Μέσα στο σπίτι, τα καλοριφέρ και τα κλιματιστικά ξηραίνουν τον αέρα, οπότε η συχνή ανανέωση του balm μετρά ακόμη περισσότερο.

Θάλασσα και πισίνα

Το αλάτι και το χλώριο, σε συνδυασμό με τον ήλιο, αφήνουν τα χείλη τραβηγμένα στο τέλος της μέρας. Βάλε lip balm με SPF πριν μπεις στο νερό, ανανέωσέ το όταν βγεις, και το βράδυ δώσε στα χείλη μια γενναία δόση ενυδάτωσης.

Συστατικά που βοηθούν και συστατικά που ερεθίζουν

Η ετικέτα ενός προϊόντος για τα χείλη λέει πολλά. Ο κανόνας που δίνει η ανασκόπηση του PMC είναι απλός: προτίμησε απλά lip balm, χωρίς χρωστικές και αρώματα, με όσο το δυνατόν λιγότερα ερεθιστικά συστατικά.

Ο πίνακας συγκεντρώνει τι προτείνουν και τι αποθαρρύνουν οι δερματολόγοι της Αμερικανικής Ακαδημίας Δερματολογίας:

Παρατήρησε ότι στη λίστα με τα συστατικά που βοηθούν υπάρχουν και φυτικές επιλογές, όπως το βούτυρο καριτέ και το καστορέλαιο. Αν προτιμάς φυσικά καλλυντικά, δεν χρειάζεται να συμβιβαστείς: μια φόρμουλα με φυτικά βούτυρα και έλαια καλύπτει τις ανάγκες των χειλιών. Για να ξεχωρίζεις γρήγορα τα φυτικά συστατικά στη λίστα INCI, δες τον οδηγό μας για το πώς αναγνωρίζεις φυσικά συστατικά.

Κάτι που αξίζει προσοχή: «φυσικό» δεν σημαίνει αυτόματα «χωρίς ερεθισμό». Ο ευκάλυπτος, η μέντα και η κανέλα είναι φυσικά, αλλά βρίσκονται στη λίστα με τα πιθανά ερεθιστικά. Αν το δέρμα σου αντιδρά εύκολα, ρίξε μια ματιά και στον οδηγό μας για τα αντιαλλεργικά καλλυντικά.

Απολέπιση χειλιών: πότε ναι και πότε όχι

Η απολέπιση των χειλιών είναι από τα θέματα που προκαλούν τη μεγαλύτερη σύγχυση. Η απάντηση εξαρτάται από την κατάσταση των χειλιών σου.

Όταν τα χείλη είναι σκασμένα, με ρωγμές ή πληγές, η απολέπιση περιμένει. Η ανασκόπηση του PMC είναι σαφής: μην προσπαθείς να αφαιρέσεις το δέρμα που ξεφλουδίζει, γιατί μπορεί να ανοίξει ρωγμές και πληγές και να καθυστερήσει την επούλωση. Το ίδιο ισχύει για το τράβηγμα των πετσακιών με τα δάχτυλα ή τα δόντια. Σε αυτή τη φάση, το μόνο που χρειάζονται τα χείλη είναι ενυδάτωση και υπομονή.

Όταν τα χείλη είναι ακέραια, χωρίς πληγές, αλλά νιώθεις μια τραχιά υφή ή το κραγιόν «κάθεται» άσχημα, ένα πολύ ήπιο scrub χειλιών μπορεί να βοηθήσει στην απαλότητα. Οι βασικοί κανόνες:

• Χρησιμοποίησε αραιά, όχι καθημερινά.
• Κάνε απαλές κυκλικές κινήσεις με το δάχτυλο, χωρίς πίεση.
• Ξέπλυνε με χλιαρό νερό και βάλε αμέσως lip balm.
• Σταμάτησε αν νιώσεις τσούξιμο ή δεις κοκκινίλα.
• Απόφυγε τα απολεπιστικά οξέα, όπως το σαλικυλικό, στα χείλη.

Αν τα χείλη σου ερεθίζονται εύκολα, παράλειψε εντελώς την απολέπιση και μείνε στην ενυδάτωση. Η απαλότητα έρχεται και μόνο με τη σωστή, συνεπή φροντίδα.

Πότε πρέπει να απευθυνθείς σε γιατρό

Τα περισσότερα σκασμένα χείλη βελτιώνονται με τη σωστή φροντίδα. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου το lip balm δεν αρκεί.

• Τα χείλη σου είναι ζεστά, πονούν και είναι πρησμένα. Το NHS συστήνει να δεις γιατρό, γιατί μπορεί να πρόκειται για μόλυνση. Σε αυτή την περίπτωση μη βάζεις συνεχώς νέα προϊόντα, κλείσε ραντεβού με τον παθολόγο ή τον δερματολόγο σου.
• Έχεις πληγές ή «κοψίματα» στις γωνίες του στόματος που δεν κλείνουν. Αυτή η εικόνα μπορεί να είναι γωνιακή χειλίτιδα, μια φλεγμονή στις γωνίες των χειλιών με διάφορες πιθανές αιτίες. Τη διάγνωση και τη θεραπεία τις αναλαμβάνει ο δερματολόγος.
• Τα χείλη μένουν ξηρά και σκασμένα για εβδομάδες, παρότι τα φροντίζεις σωστά και έχεις κόψει το γλείψιμο.
• Βλέπεις ένα σημείο που αλλάζει, μια κρούστα που δεν φεύγει ή μια περιοχή με διαφορετικό χρώμα ή υφή, ειδικά στο κάτω χείλος που δέχεται περισσότερο ήλιο.
• Ο ερεθισμός ξεκίνησε μετά από ένα καινούργιο προϊόν, όπως κραγιόν, οδοντόκρεμα ή lip balm. Σταμάτησε το προϊόν και, αν δεν δεις βελτίωση, μίλησε με δερματολόγο. Η φλεγμονή από επαφή είναι μορφή δερματίτιδας, για την οποία θα βρεις περισσότερα στον οδηγό μας για τη δερματίτιδα και την καθημερινή φροντίδα.

Αν έχεις γενικά ευαίσθητο δέρμα, οι αρχές που ισχύουν για το πρόσωπο ισχύουν και για τα χείλη. Θα βρεις πρακτικές ιδέες στον οδηγό μας για το ευαίσθητο δέρμα και τους ερεθισμούς.

Η δική μας ματιά

Στην Eneleo πιστεύουμε ότι τα χείλη χρειάζονται λιγότερα, όχι περισσότερα. Μια σύντομη λίστα συστατικών, φυτικά βούτυρα και έλαια, και καθαρή πληροφόρηση για το τι περιέχει κάθε προϊόν. Γι’ αυτό παρασκευάζουμε τα προϊόντα μας σε πιστοποιημένο εργαστήριο, με συστατικά από δική μας βιολογική καλλιέργεια, χωρίς parabens και σιλικόνες, και δίνουμε πλήρη πληροφόρηση για την προέλευση των πρώτων υλών.

Μας ρωτάτε συχνά αν ένα φυσικό προϊόν «αρκεί» για τα χείλη. Η απάντησή μας είναι ότι η επιλογή του σωστού προϊόντος είναι μόνο το μισό. Το άλλο μισό είναι οι συνήθειες: η εφαρμογή πριν τον ύπνο, η προστασία από τον ήλιο, το να αφήνεις τα πετσάκια ήσυχα. Κανένα balm, φυσικό ή συμβατικό, δεν μπορεί να αναπληρώσει το συνεχές γλείψιμο. Και όταν τα χείλη είναι πρησμένα ή πονούν, η σωστή κίνηση είναι ο γιατρός και όχι ένα ακόμη προϊόν.

Θέλουμε να διαλέγεις συνειδητά: να ξέρεις τι βάζεις στο δέρμα σου, από πού προέρχεται και γιατί. Αν σε ενδιαφέρει περισσότερο αυτή η φιλοσοφία, δες πώς διαφέρουν τα φυσικά από τα συμβατικά προϊόντα ομορφιάς.

— Eneleo

Φροντίδα χειλιών από την Eneleo

Αν τα χείλη σου είναι ακέραια αλλά θέλεις να ανανεώσεις την υφή τους, το Berry Kiss Lip Scrub συνδυάζει ιβίσκο, βούτυρο καριτέ και μέλι. Το καριτέ είναι ένα από τα φυτικά βούτυρα που προτείνουν οι δερματολόγοι για την ενυδάτωση των χειλιών, ενώ η απολέπιση γίνεται απαλά, με τις κινήσεις που περιγράψαμε παραπάνω. Χρησιμοποίησέ το αραιά, ποτέ σε σκασμένα ή πληγωμένα χείλη, και ακολούθησε πάντα με lip balm.

Δες το Berry Kiss Lip Scrub στο e-shop μας ή ανακάλυψε όλες τις σειρές φυσικής περιποίησης στο κατάστημα της Eneleo.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες φορές την ημέρα πρέπει να βάζω lip balm;

Δεν υπάρχει αυστηρός αριθμός. Οι δερματολόγοι προτείνουν να το βάζεις αρκετές φορές μέσα στη μέρα, ιδίως μετά το φαγητό και το ποτό, και οπωσδήποτε πριν τον ύπνο. Αν είσαι έξω στον ήλιο, ανανέωσε το balm με SPF κάθε δύο ώρες.

Γιατί τα χείλη μου σκάνε περισσότερο τον χειμώνα;

Ο κρύος, ξηρός αέρας έξω και η θέρμανση μέσα στο σπίτι στεγνώνουν το δέρμα. Επειδή τα χείλη δεν έχουν σμηγματογόνους αδένες, δεν μπορούν να αναπληρώσουν μόνα τους την υγρασία που χάνουν. Ένα πλούσιο balm πριν βγεις έξω και πριν τον ύπνο κάνει μεγάλη διαφορά.

Βοηθά το γλείψιμο όταν τα χείλη είναι στεγνά;

Όχι. Το σάλιο εξατμίζεται γρήγορα και αφήνει τα χείλη πιο ξηρά από πριν, ενώ το συχνό γλείψιμο μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό γύρω από το στόμα. Κράτα ένα balm κοντά σου και βάλε αυτό όταν νιώσεις την ανάγκη.

Μπορώ να κάνω απολέπιση σε σκασμένα χείλη;

Όχι. Όταν τα χείλη έχουν ρωγμές ή ξεφλουδίζουν, η αφαίρεση του δέρματος μπορεί να ανοίξει πληγές και να καθυστερήσει την επούλωση. Περίμενε να επουλωθούν με ενυδάτωση και κάνε ήπια απολέπιση μόνο όταν είναι ακέραια.

Χρειάζονται τα χείλη αντηλιακό και τον χειμώνα;

Ναι, ειδικά όταν περνάς πολλή ώρα έξω, στο βουνό ή σε ηλιόλουστες χειμωνιάτικες μέρες. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας προτείνει lip balm με SPF 30 ή υψηλότερο, ιδανικά με οξείδιο του ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου.

Πηγές

• American Academy of Dermatology: 7 dermatologists’ tips for healing dry, chapped lips
• Cleveland Clinic: Chapped Lips (Cheilitis)
• PMC: Art of prevention, practical interventions in lip-licking dermatitis
• NHS: Sore or dry lips
• Βικιπαίδεια: Γωνιακή χειλίτιδα

Προτεινόμενα

• Γιατί Να Χρησιμοποιήσω Φυσικά Έλαια: Οδηγός
• Ρόλος αντηλιακής προστασίας: οδηγός για υγιές δέρμα
• Αντιαλλεργικά Καλλυντικά: Πλήρης Οδηγός για Ασφαλή Περιποίηση
• Αύξηση χειλιών με φυσικό τρόπο: τι λειτουργεί πραγματικά